Postzegels losweken

Als je een postzegel te veel op je brief hebt geplakt, of je bent verzamelaar en je wil die ene mooie postzegel van het poststuk krijgen om in je collectie te bewaren, dan zijn er meerdere methodes om dit voor elkaar te krijgen.

In dit artikel bespreken we drie manieren om postzegels los te weken: het ouderwetse stomen, de snelkopende magnetron-methode en het inweken in warm water voor hardnekkige zelfklevende postzegels. Welke methode het beste werkt, hangt af van het soort postzegel en hoe waardevol de envelop of kaart zelf voor je is.

Postzegels losstomen

De meest bekende methode is het ouderwetse losstomen. Verwarm water in een pan, waterkoker of fluitketel en wacht tot het water kookt.

Als het water kookt, hou je de kaart of envelop rechtop in de stoom. Houd de postzegelzijde op ongeveer vijftien tot twintig centimeter boven de pan — dichtbij genoeg om de stoom te voelen, maar niet zo dichtbij dat je je vingers brandt. De lijm van de postzegel wordt hierdoor verwarmd en na een paar seconden tot een minuut kun je de postzegel eraf halen.

Let op: houd de kaart of envelop rechtop tijdens het stomen. Als je hem horizontaal boven de pan houdt, kan er condens op de postzegel of het papier komen, wat vlekken kan veroorzaken. Beweeg de kaart langzaam heen en weer in de stoom voor een gelijkmatige verhitting.

Het voordeel van deze methode is dat de envelop of kaart heel blijft. Je verwarmt alleen de lijm en het papier rondom de postzegel, niet de hele kaart. Dit maakt het stomen de meest geschikte methode als je de kaart of envelop intact wilt bewaren.

Postzegels afweken met de magnetron

Postzegels afweken kan ook snel en makkelijk met een magnetron. Maak de postzegel nat met een paar waterdruppels. Leg de kaart met de bevochtigde postzegel in de magnetron. Zet de magnetron aan op de laagste stand gedurende 20 seconden. Nu kun je de postzegel makkelijk van de kaart halen.

Een paar dingen om rekening mee te houden bij deze methode:

• Gebruik de laagste stand van de magnetron. Een te hoge stand kan het papier verschroeien of verkleuren.
• Blijf bij de magnetron staan. Controleer na tien seconden of het papier niet te heet wordt. Zo ja, stop dan meteen.
• Leg de kaart met de postzegel naar boven op de magnetronplaat. De waterdruppels op de postzegel helpen de lijm sneller los te laten door de warmte.
• Werk met kleine stukken tegelijk. Als er meerdere postzegels op de kaart staan, behandel ze dan een voor een.

Bekijk het instructiefilmpje met uitleg over het afweken van postzegels in de magnetron hier:

(Het filmpje bevat naast postzegels losweken nog andere trucjes die je met de magnetron kunt uitvoeren.)

Zelfklevende postzegels losweken

Mochten de twee methodes die hierboven worden beschreven niet werken — bijvoorbeeld bij zelfklevende postzegels die van hardnekkige lijm zijn voorzien — dan kun je de volgende methode nog proberen.

Bij deze methode kun je de envelop niet bewaren, want je moet de postzegel uitknippen. Doe dit zo dicht mogelijk om het randje van de postzegel heen. Gebruik een scherpe schaar voor een nette snede.

Leg de afgeknipte postzegel vervolgens in een kommetje met water. Voeg hier een druppel of twee vaatwasmiddel aan toe. Het vaatwasmiddel helpt de lijm op te lossen.

Voeg scheutje voor scheutje warm water toe (goed heet) en roer de postzegels om terwijl je dit doet. Ga door totdat het water een temperatuur heeft waarmee je ook zou kunnen douchen. De combinatie van warmte en vaatwasmiddel helpt de lijm los te laten.

Laat de postzegels een paar minuutjes losweken in dit warme water. Hierna kun je de postzegels voorzichtig van het papier aftrekken. Begin bij een hoek en trek langzaam en gelijkmatig. Als de postzegel niet loskomt, laat hem dan nog een paar minuten weken.

Spoel ze na het loshalen nog even met koud water af, zodat je het afwasmiddel van de postzegel afspoelt.

Postzegels drogen en bewaren

Nadat je de postzegel hebt losgewekt, is het belangrijk om hem goed te drogen. Leg de postzegel met de afbeelding naar beneden op een schone, droge doek of een stuk keukenpapier. Druk hem plat onder een zwaar boek en laat hem minstens 24 uur drogen. Hiermee voorkom je dat de postzegel gaat krullen.

Als de postzegel nog steeds krult na het drogen, kun je hem tussen twee velletjes bakpapier leggen en kort met een warme strijkbout overgaan — gebruik een lage stand en geen stoom. Wees hierbij voorzichtig om de postzegel niet te beschadigen.

Bewaar de droge, platte postzegels in een speciaal postzegelalbum of tussen zuurvrie kaarten in een map. Zuurvrij papier is belangrijk: zuurhoudend papier kan op den duur de postzegels verkleuren en beschadigen.